Słownik pojęć finansów osobistych

Najważniejsze pojęcia z budżetu domowego, oszczędzania i spłaty długów, wyjaśnione krótko i bez żargonu.

Abonament (subskrypcja): Usługa opłacana cyklicznie, zwykle co miesiąc albo co rok, automatycznie z karty lub konta. Pojedynczo tania, razem z innymi potrafi stanowić dużą część stałych kosztów. Jak sprawdzić, ile wydajesz na abonamenty
Budżet domowy: Plan przychodów i wydatków gospodarstwa domowego na określony czas, najczęściej na miesiąc. Pokazuje, ile pieniędzy wpływa, na co idą i ile zostaje na oszczędności. Jak prowadzić budżet domowy
Budżet zerowy: Metoda planowania, w której każda złotówka dochodu dostaje przeznaczenie, zanim zacznie się ją wydawać: na wydatki, oszczędności albo spłatę długów. Na koniec planu nie zostają „wolne” pieniądze bez celu.
Debet (limit w koncie): Możliwość wydania więcej pieniędzy, niż jest na koncie, do przyznanego przez bank limitu. To forma kredytu, zwykle droga, od której nalicza się odsetki za każdy dzień korzystania.
Dochód brutto: Wynagrodzenie przed odliczeniem podatku i składek. To kwota zapisana zwykle w umowie o pracę, większa niż ta, która wpływa na konto.
Dochód netto: Kwota, która faktycznie wpływa na konto po odliczeniu podatku i składek. Budżet domowy planuje się od dochodu netto.
Fundusz celowy: Pieniądze odkładane regularnie na konkretny, przewidywalny wydatek, np. wakacje, święta, wyprawkę albo ubezpieczenie samochodu. Zamienia duży jednorazowy wydatek w małą miesięczną kwotę. Kalkulator oszczędzania na cel
Inflacja: Wzrost przeciętnego poziomu cen w gospodarce. Przy inflacji za tę samą kwotę można kupić mniej, dlatego oszczędności trzymane bez oprocentowania z czasem tracą na wartości.
Karta kredytowa: Karta, którą płaci się pożyczonymi od banku pieniędzmi do określonego limitu. Jeśli całe zadłużenie spłaci się w okresie bezodsetkowym, zwykle nie płaci się odsetek, w przeciwnym razie są one wysokie.
Koszty stałe: Wydatki o podobnej wysokości, które powtarzają się regularnie: czynsz, rata kredytu, internet, abonamenty, ubezpieczenia. Łatwo je zaplanować i warto je obniżać, bo efekt działa co miesiąc. Stałe opłaty pod kontrolą
Koszty zmienne: Wydatki, których wysokość zależy od bieżących decyzji i zmienia się z miesiąca na miesiąc: jedzenie, paliwo, rozrywka, ubrania. To w nich najczęściej uciekają pieniądze. Kontrola wydatków
Metoda kopertowa: Sposób prowadzenia budżetu, w którym pieniądze dzieli się na koperty z limitami dla kategorii wydatków. Gdy koperta się skończy, w tej kategorii nie wydaje się już do kolejnej wypłaty. Metoda kopertowa w praktyce
Metoda kuli śnieżnej: Sposób spłaty kilku długów, w którym nadpłaca się najpierw najmniejszy dług, a pozostałe spłaca w minimalnej racie. Po spłacie najmniejszego jego ratę dokłada się do kolejnego. Jak wyjść z długów
Metoda lawiny: Sposób spłaty kilku długów, w którym nadpłaca się najpierw dług z najwyższym oprocentowaniem. Pozwala zapłacić najmniej odsetek łącznie. Jak wyjść z długów
Płynność finansowa: Zdolność do terminowego opłacania rachunków i zobowiązań z dostępnych pieniędzy. Brak płynności oznacza, że mimo dochodów w danym momencie brakuje środków na bieżące płatności.
Podatek od zysków kapitałowych: Podatek od odsetek i innych zysków z oszczędności i inwestycji, potocznie nazywany podatkiem Belki. Od odsetek z kont oszczędnościowych i lokat bank pobiera go automatycznie.
Poduszka finansowa: Zapas pieniędzy na nieprzewidziane sytuacje, np. utratę pracy albo awarię, najczęściej w wysokości trzech do sześciu miesięcy niezbędnych wydatków. Trzyma się ją w bezpiecznym, łatwo dostępnym miejscu. Kalkulator poduszki finansowej
Przychód: Każdy wpływ pieniędzy do budżetu: wynagrodzenie, zlecenie, świadczenie, zwrot podatku, sprzedaż niepotrzebnych rzeczy. W budżecie domowym zapisuje się go w kwocie netto.
RRSO: Rzeczywista roczna stopa oprocentowania, czyli całkowity koszt kredytu wyrażony w procentach w skali roku. Obejmuje nie tylko odsetki, ale też prowizje i inne opłaty, dlatego pozwala porównywać oferty.
Saldo: Różnica między przychodami a wydatkami w danym okresie albo stan środków na koncie. Dodatnie saldo miesiąca oznacza, że wydatki były mniejsze niż przychody.
Stopa oszczędności: Część dochodu, która zostaje odłożona, wyrażona w procentach. Przy dochodzie 5000 zł i odkładaniu 500 zł stopa oszczędności wynosi 10%.
Wydatek: Każdy wypływ pieniędzy z budżetu: zakupy, rachunki, raty, opłaty. W budżecie domowym wydatki przypisuje się do kategorii, żeby zobaczyć, na co idzie najwięcej.
Zasada 50/30/20: Prosty podział dochodu netto: 50% na potrzeby, 30% na przyjemności i 20% na oszczędności oraz nadpłatę długów. Proporcje można dopasować do własnej sytuacji. Kalkulator 50/30/20
Zlecenie stałe: Przelew ustawiony w banku, który wykonuje się automatycznie w wybranym dniu, zwykle co miesiąc, na tę samą kwotę. Dobrze sprawdza się przy czynszu i regularnym odkładaniu oszczędności.

Od pojęć do własnego budżetu

Zapisuj przychody i wydatki, ustaw limity na kategorie i zobacz swoje saldo oraz prognozę do końca miesiąca.

Wkrótce w Google PlayZałóż konto